Tuur Elzinga rekent op “sterke sector” streekvervoer

Het pensioenakkoord is slechts een eerste stap, zegt Tuur Elzinga. Nu komt het er op aan het pensioenstelsel eerlijker te maken met aanvullende afspraken in de cao’s. Daarvoor heeft hij sterke sectoren nodig, zoals het streekvervoer.

Meer dan 75 procent van de FNV-leden heeft gestemd vóór het pensioenakkoord. ‘Een duidelijke uitslag’, oordeelt FNV-vicevoorzitter en pensioenonderhandelaar Tuur Elzinga. ‘Dit betekent dat de AOW-leeftijd twee jaar lang wordt bevroren op 66 jaar en 4 maanden en dat de stijging in de jaren daarna langzamer verloopt dan aanvankelijk gepland was. Dat is een mooie uitkomst en leuk voor de gemiddelde mens. Alleen: we zijn niet allemaal gemiddeld. Dus is het nu zaak dat we het pensioenstelsel voor het individu eerlijker gaan maken, zonder de collectiviteit en de voordelen daarvan te verliezen.’

Dit laatste is een van de belangrijkste boodschappen die Elzinga zijn achterban voorhoudt tijdens zijn rondgang door het land om te praten over het pensioenakkoord. Pikant detail: uitgerekend in de sectoren die zich het hardst hebben ingezet voor zo’n akkoord blijkt de weerstand tegen de uitkomst van de stemming over het pensioenakkoord verhoudingsgewijs het grootst. Denk aan het spoor, de havens, de schoonmaak en de metaal, en niet te vergeten het stads- en streekvervoer.

Tuur Elzinga

Nog wat uit te leggen

Elzinga begrijpt de teleurstelling in deze sectoren. ‘Ze hebben massaal gestaakt voor een goed resultaat en waren bereid daar langer mee door te gaan. Vandaar hun kleinere compromisbereidheid. Maar gezien het belang van het ov had de rechter verdere stakingen daarna ook zomaar kunnen verbieden. En dan sta je met lege handen. Omdat het sterke sectoren zijn, denken ze dat er meer te halen zou zijn geweest. Wij weten echter zeker van niet maar dat moeten we dan ook wel uitleggen. Dat is wat we nu doen. Ik heb bijvoorbeeld een bijeenkomt met leden van FNV Spoor bezocht, later een met leden van FNV Metaal, en ook het streekvervoer staat voor na deze zomer op het lijstje.’

De strekking van het verhaal dat hij zijn achterban voorhoudt is als volgt: Met name de massale bus- en treinstakingen hebben grote impact gehad op de gang van zaken aan de onderhandelingstafel en daardoor is dit pensioenakkoord echt veel beter dan de originele plannen van Koolmees.

Eerlijker maken

De volgende stap is nu dus het eerlijker maken van het pensioenstelsel voor het individu. ‘De twee jaar bevriezing van de AOW-leeftijd geeft rust en biedt ruimte voor aanvullende oplossingen. Zo komt er een onderzoek naar de vraag of iedereen na 45 dienstjaren niet gewoon met pensioen moet kunnen. Ik geef toe: een onderzoek biedt nog geen garantie, dus ik sluit niet uit dat we hierover nog flink moeten armpje drukken met de overheid.’

Wel kan er al direct begonnen worden met de vormgeving van een vroegpensioen voor werknemers met zwaar werk. Elzinga: ‘Over het precieze hoe en wat moeten we dan wel afspraken maken in de verschillende cao’s. Sommige leden zijn hier boos over – zij hadden liever generieke afspraken gezien – maar zij vergeten dat het schrappen van de boete op eerder stoppen met werken óók onderdeel van onze inzet was. De boete verdwijnt weliswaar niet helemaal, maar we kunnen nu wel in cao’s afspreken dat de werkgever voor mensen met zwaar werk drie jaar eerder een bedrag ter grote van een netto AOW gaat betalen. Daarmee is voor deze mensen dus feitelijk de AOW-leeftijd drie jaar eerder. Hiermee kunnen we nu eindelijk in de eigen sector, met de werknemers die het daadwerkelijk aangaat, zelf afspreken wat een zwaar beroep is. Vergeet niet dat de overheid jaren heeft geworsteld met een generieke oplossing voor de zware beroepen, zonder dat er ook maar één stap voorwaarts is gezet.’

Kracht en solidariteit

Voor het vervolgtraject steunt Elzinga stevig op de sterke sectoren. ‘Het zou goed zijn als zij als eerste goede afspraken in hun cao zouden maken’, vindt hij. ‘Juist omdat het sterke sectoren zijn en dus de meeste kans op succes hebben. Dat kan dan dienen als voorbeeld voor andere sectoren. Bovendien verdienen zij voor hun acties als eerste resultaat.’

Die cao-afspraken kunnen over meer gaan dan de zware beroepen en het eerder kunnen stoppen met werken. ‘Denk bijvoorbeeld aan een generatiepactregeling, zodat werknemers op latere leeftijd minder kunnen gaan werken en daarmee tegelijkertijd plaats maken voor jonge nieuwkomers.’

Wat zegt Elzinga tegen werknemers in sectoren met een lagere organisatiegraad en daardoor minder kans op mooie cao-afspraken? ‘Dat ook het pensioen een onderdeel van de arbeidsvoorwaarden is, en dus ook de moeite waard is om voor te knokken. Je krijgt het allemaal niet voor niets. Daarom is een sterke bond belangrijk. Maar ik vind ook dat we als FNV de plicht hebben om elkaar te helpen. Dat kunnen we doen door extra consulenten, bestuurders, of organisers in te zetten, maar ook door als sterke sectoren de minder sterke te helpen. Door eerst zelf goede afspraken te maken, maar ook met bijvoorbeeld kaderleden die komen flyeren of anderszins de handen uitsteken. Kracht en solidariteit, daar draait het nog altijd om bij goed vakbondswerk.’


Meer informatie over het pensioenakkoord vind je op fnv.nl/goedpensioen.