Brigitta Paas wil
geen loonruimte inleveren voor pensioenafspraken

Het zal nog een stevige klus worden om goede aanvullende pensioenafspraken te maken in de nieuwe cao voor het streekvervoer, oordeelt Brigitta Paas. Ze reageert op de uitkomst van het onlangs afgesloten pensioenakkoord.

Eén ding vooropgesteld, zegt bestuurder Brigitta Paas van FV Streekvervoer waarschuwend: ‘Het is een illusie om te denken dat de werkgevers per werknemer zomaar even drie jaar lang 19.000 euro per jaar zullen bijdragen om ze eerder met pensioen te kunnen laten gaan. De werknemers zullen hierin zelf ook fors moeten bijdragen.’

Nog een waarschuwing: ‘We kunnen in de cao dan misschien nog wel verschillende afspraken maken voor het collectief, maar het pensioen blijft toch vooral een individueel verhaal. Maatwerk is daardoor vereist. Het maakt bijvoorbeeld nogal uit of iemand gescheiden is of niet, en dus wel of niet zijn of haar pensioenuitkering moet delen met een ex-partner.’

Brigitta Paas

Prachtige prestatie

Paas reageert op de uitkomsten van het onlangs afgesloten pensioenakkoord tussen de sociale partners en de uitleg die pensioenonderhandelaar en FNV-vicevoorzitter Tuur Elzinga hieraan geeft (zie ook het interview met Elzinga op pagina 5 in dit magazine). ‘Tuur heeft een prachtige prestatie geleverd’ zegt ze. ‘Overigens – hier ben ik stellig van overtuigd – mede dankzij de massale stakingen in het openbaar vervoer. Maar ik vind ook dat hij iets te hoge verwachtingen wekt wat betreft de mogelijkheden voor aanvullende pensioenafspraken in de cao’s. Hij verwacht dat sterke sectoren zoals het streekvervoer met een hoge organisatiegraad en krachtige kaderleden hierin het voortouw nemen. Logisch, maar we moeten wel reëel zijn over wat haalbaar is.’

‘Ik snap dat aan de nationale tafel algemene wetgeving wordt afgesproken’, vervolgt ze, ‘en geen detaillistische sectorale afspraken. Maar de praktijk aan de cao-tafel is gecompliceerder dan de mensen aan de nationale tafel zich doorgaans realiseren.’

Paas noemt het winst dat de sectoren nu zelf in de cao kunnen afspreken wat een zwaar beroep is. ‘Daarover zullen we het in het streekvervoer snel eens zijn: allemaal zware beroepen, dat weet iedereen. Maar het gaat me wat ver om te suggereren dat de werkgevers in het verlengde hiervan ook bereid zullen zijn om per werknemer drie jaar lang 19.000 euro op tafel te leggen voor een nieuwe soort vut-regeling.’

Creativiteit vereist

Hoe ziet Paas het vervolg dan wél voor zich? ‘In de eerste plaats constateer ik dat onze leden stakingsmoe zijn, zich niet in alle gevallen even serieus genomen voelen en dat ze hard toe zijn aan én een substantiële loonsverhoging én een oplossing voor de hoge werkdruk. Ik denk niet in onmogelijkheden, maar dit alles koppelen aan ook nog eens goede pensioenafspraken, vereist de nodige creativiteit.’

Ze zal niet accepteren dat eventuele aanvullende pensioenafspraken ten koste gaan van de loonruimte. ‘In het komende cao-overleg zal onze looneis stevig zijn’, benadrukt ze. ‘De werknemers hebben nu al jaren niet meer gekregen dan hooguit de inflatiecorrectie. Nu is het de hoogste tijd voor meer. We doen daarom in dit opzicht geen water bij de wijn om een vervroegd pensioen mogelijk te maken. Dus zullen we andere afspraken moeten maken waarmee we de werkgever overtuigen om ook hiervoor extra geld op tafel te leggen. Zoals een generatiepact dat het voor werknemers in een zwaar beroep op latere leeftijd mogelijk maakt minder te gaan werken en jongeren de mogelijkheid te bieden de sector in te stromen. Een belangrijk argument richting de werkgevers is dat ze hiermee dubbel kunnen besparen. Op de ziektekosten omdat ouderen die minder werken minder vaak ziek zijn. En op de salariskosten omdat duurdere ouderen ruimte scheppen voor goedkopere jongeren die lager in de loonschaal instromen.’

Eigen bijdrage

Anderzijds zullen ook de werknemers zelf volgens Paas een bijdrage moeten leveren aan hun eventuele vroegpensioen. ‘Door adv- en bovenwettelijke vakantiedagen te sparen, of geld in de vorm van een vakantie- of overwerktoeslag te reserveren voor het naar voren halen van het pensioen. Hierover kunnen we eveneens in de cao afspraken maken. In de vorm van een persoonlijk spaarpotje, geparkeerd buiten het bedrijf. Zodat het niet verdwijnt in geval van een eventueel faillissement van de werkgever. Maar ook niet gebruikt kan worden voor de aanschaf van bijvoorbeeld een televisie of wasmachine.’

Lukt het al deze plannen te realiseren, dan nog zal het een hele opgave worden om ook echt drie jaar eerder te kunnen stoppen. ‘En vergeet niet dat zelfs ook dan nog het pensioen drie jaar naar voren gehaald moet worden, en de uitkering dus het verdere leven lang navenant lager zal zijn. Niet iedereen zal zich dit kunnen permitteren.’

De boodschap is duidelijk: er is nog een traject te gaan. Gelukkig is er ook nog tijd, zodat er gewerkt kan worden aan een gedegen voorbereiding. ‘Het initiatief hiervoor komt niet van ons’, beklemtoont Paas, ‘maar van de leden. Zij bepalen wat de inzet wordt en zij geven aan hoe de extreme werkdruk aanpakt moet worden. De bond faciliteert hierbij met een enquête plus extra ruimte voor aanvullende opmerkingen. Het wordt dus geen voorgekauwde voorstellenbrief, maar een lijst met eisen van onze leden zelf.’